|
Georges Bataille
|
|
F
ransız deneme yazarı, felsefe kuramcısı, romancı Georges Bataille eserlerini cinsiyet, ölüm, müstehcenlik, şans gibi kavramlar üzerinden oluşturmuştur. Geleneksel edebiyat kuramlarını reddeden Bataille, tüm entelektüel, sanatsal ve dinsel eylemlerin amacını, rasyonel bireyin şiddetinden ve cemaatin aşkın eylemlerinden kurtulmak olarak tanımlar.
Bataille 1897’de Fransa’da doğdu. O doğmadan önce kör olan babası Bataille’ın doğumundan üç yıl sonra kısmi felce uğrar. Bunu babasının frengi hastası olmasına bağlı olduğunu iddia eden Bataille, babası ve ailesiyle yaşadığı bu çocukluk dönemi deneyimlerinin ve babasının acı dolu ve yavaş ölümünün romanlarında sıkça karşılaştığımız korku imgesinin temellerini oluşturduğunu iddia eder. 1920’de dahil olduğu gerçeküstücü akıma karşı kendisini içerideki düşman olarak tanımlayan Bataille, akımı parçaladığı gerekçesiyle André Breton tarafından resmi olarak iletişim dışı bırakılır. 1923 yılında ilk defa Friedrich Nietzsche ve Sigmund Freud’un eserleriyle tanışır. Nietzsche’yi bir filozof olduğu kadar bir yazar olarak kabul eden Bataille buna gerekçe olarak Nietzsche’nin yazılarının özyaşamöyküsel bir anlatımı dışlamamasını gösterir. Nietzsche’yi çölde ki bir çığlık olarak nitelendiren Bataille, çığlık (haykırış) kavramıyla birlikte, gözyaşı, ıstırap ve kahkaha’yı felsefi bakışının temellerine yerleştirmektedir. Aşırı aydınlamanın bir tehlike arz ettiğini göstermek için Hegel’i akıl hezeyanın son noktası olarak belirler. Hegel’in aşırı aydınlanmış sistemi kimi karanlık noktalar barındırmaktadır. Hegel’in düşünüşünün homojenleştiren yapısının heterojeni örttüğünü belirtir.1946’da Maurice Blanchot, Roland Barthes, Michel Foucault ve Jacques Derrida gibi birçok düşünürün geniş kitlelerle buluşmasını sağlayan yazılara yer verdiği, Fransa’nın en çok bilinen gazetelerinden Critique’i kurar. 1927 yılında analize tabi tuttuğu Bataille’a saplantılarını yazıya aktarmasını tavsiye eden liberal psikanalist Adrien Borel, Bataille’ın yazın hayatına yeni bir yön vermiştir. Post-yapısalcılık üzerine oldukça etkisi olan Bataille, bireyin öznelliğin dayattığı limitleri aşması gerektiğini vurgular. Savaş öncesi denemelerinde dile getirdiği temel konu, bireylerin, kendilerini yitirdikleri süreklilik içersinde rasyonel öznelliği parçaladığını iddia eder. En önemli çalışması olarak değerlendirdiği Lanetli Pay [La Part maudit], Bataille’ın tüketimin sosyal ve ekonomik uygulamasına dair sistemli açıklamasıdır. Tüm yaşamı boyunca değer kavramıyla ilgilenen Bataille, Erotism [L’Erotism] ve Eros’un Gözyaşları’nda [Les larmes d'Éros] ise cinselliğin ve ölümün aşırılığı ile ilgilenmiştir.
En önemli eserlerinden olan Erotizm adlı kitabında cinselliğin tabuların aşılmasıyla zirveye ulaştığını vurgulayan Bataille her bireyin bir süreksizlilik arz ettiğini belirtir. Bu kesintili olma durumunun aşılması olarak ortaya çıkan erotizmin acının temel kaynağı olduğunu ve yasakların ihlali veya aşılması olduğunu ve yasakların ancak ihlal edildiğinde kavranabileceğini vurgular. Erotizmin böylece sınırların ortadan kalkışını belirlediğini ve varlıkların ortaklaşmasına öncülük ettiğini ve iletişime olanak sağlayan bir ortaklaşmanın doğmasına yardımcı olduğunu belirtir. Bu nedenle cinsel güdünün dinlerin öngördüğü ortaklaşmaya karşıt değil, hatta tam da onun temeli olarak ortaya çıktığını iddia eder.
|
|
|
|
