Eski Yunan'da Mit ve Tragedya
Jean-Pierre Vernant
Mitlerin mantıki bir kavrayışla algılanmasının kökleri yeni çağda başlamamıştır; tersine, antikitenin başlangıç tarihine kadar uzanır. Neredeyse IV. yüzyıldan beri düşünürler “mit ve tragedya” üzerine kafa yormuşlar, onların arka planında yatan gerçeklik ve mantıksallığı bir anlamda anlamaya çalışırken bir anlamda da hesaplaşmaya çalışmışlardır.
Ortaçağ resmi, müziği ve edebiyatı, imparatorlukların tekeline geçen tektanrılı dinlerin içinden ve dışından her fırsatta paganca bir karşı koyuş ile mitolojilerin sevimli, bizden ve erişilebilir tanrılarını ve efsanelerini tekrar tekrar işlemiştir. Kilisenin skolastik mitsizleştirme çalışmaları ise, sadece mitlerin ve tragedyaların alanının daha da
genişlemesi ve onların felsefenin de alanına girmesiyle sonuçlanmıştır.
Şimdi mitler ve tragedyalarla hesaplaşmanın -XXI. yüzyılda bile- bittiğini söylemek çok zordur. Ne kadarı gerçek ne kadarı düştür bilinmez; ama bilimin mantık duvarlarına çarpıldıklarında bile etkilerinden bir şey kaybetmeyen mitler ve tragedyalar, tamamen o coğrafyanın yapısına ve kültürel gelişimine uygunluk göstererek tekrar tekrar üretildiler. Ama Ege Denizi’nin iki yanında kâh mavi koylarda kâh yeşil ormanlarda hâlâ sesleri duyulan, gölgeleri denize düşen, fenerleri gemicilere yol gösteren, yaktıkları ateşleri
hâlâ sönmeyen efsaneler, onların bugün de aramızda olduklarının kanıtıdır.
|
 |
Yunan Felsefe Tarihi 1 - Sokrates Öncesi İlk Filozoflar Ve Pythagorasçılar
W. K. C. Guthrie
Bu cilt, Thales’ten Aristoteles’e altı kitaplık bir Yunan felsefesi tarihinin ilk kitabı. Cambridge Üniversitesi’nin ısmarladığı diziyi W. K. C. Guthrie yaklaşık yirmi yılda tamamladı. Dizinin bu ilk kitabında, yazar gayet kapsamlı ama bir o kadar duru bir anlatımla Thales’ten başlayarak Miletos Okulu’nu ve ilk Pythagorasçılığı ele alıyor; Alkmaion ve Ksenophanes gibi -pek de ünlü olmayan- iki ilginç düşünüre değindikten sonra, en az ikisi kadar karanlık bir düşünürle sözü bağlıyor: Ephesoslu Herakleitos.
|
